Lexrafat · Lexrafat · 6 tsd

Lexrafa: uṭṭunen yeɛṭlen

«Sbeɛṭac ur d-yeffiɣ ara deg 150 n tuzzyiwin. Yewweḍ-d wakud-is.» Ala.

Tiririt tawezlant

Uṭṭun ur d-nettban ara aṭas n wakud yesɛa deg tuzzya d-iteddun yiwet n taprubabilit am wayeḍ: 1/37. Amenzay belli «yewweḍ-d wakud-is» d tuccḍa n umqemmer s tfelwit n yigmaḍ.

p(17 deg tuzzya d-iteddun)
1/37, yal tikkelt
p(ulac 17 deg 150 n tuzzyiwin)
1,7%
acḥal i yeḍrun waya deg kra n umkan
ur yettḥebbis ara
taggrayt
lexrafa

Ayen i d-yettwanna

Lkazinu sskanent 20 ɣer 500 n yigmaḍ ineggura, s waṭas sbeggnent-d uṭṭunen «isemmaḍen» ur d-neffiɣ ara kra n wakud. Imuraren ɣerren tafelwit, walan belli 17 ulac-it 150 n tuzzyiwin, rehnen fell-as acku ilaq yewweḍ-d wakud-is. Ttxemmimen akka: deg uɣawas aɣezfan yal uṭṭun yettak-d 1/37 n wakud, ihi uṭṭun yeqqimen deffir ilaq ad d-yerr ayen i t-ifaten.

Ayɣer d tuccḍa

Tuzzyiwin d timanayin. TakurtibenkanTakurtTakurt tamecṭuḥt i yettwaḍeqqren deg ubrid mgal aqerru yettezzin. Tikurin n tura d ivorine neɣ d Teflon, 18–21 mm.Ɣer akk → ur teẓri ara belli 17 ulac-it, yerna taxxamtibenkanTaxxamtYiwet seg 37 n texxamin s wuṭṭunen ɣef uqerru yettezzin. Daɣen: slot, cup.Ɣer akk → tesɛa yiwet n tiddi am zik. Afmiḍi deg uɣawas aɣezfan yettqarrab s usfesi, mačči s useɣti: deffir 10 000 n tuzzyiwin nniḍen, tilmi n 150 n tuzzyiwin d tuccḍa n useẓḍi, mačči acku 17 yeffeɣ-d s waṭas ugar, maca acku tagrumma temɣer. Alugen n wuṭṭunen imeqqranentusnaktAlugen n wuṭṭunen imeqqranenAlemmas n yigmaḍ imanayen yettqerrib ɣer wazal yettwaṛǧan mi ara yettimɣur umḍan n tirmitin.Ɣer akk → ur yessutur ara ad d-yuɣal yiwen wuṭṭun; yessutur kan ahuzzu yezrin ad yuɣal d amecṭuḥ mgal amatu.

Acḥal n tikkal i yeqqim yiwen wuṭṭun ulac-it ma drus k n tuzzyiwin%
37 n tuzzyiwin
36,3%
74 n tuzzyiwin
13,2%
100 n tuzzyiwin
6,5%
150 n tuzzyiwin
1,7%
200 n tuzzyiwin
0,4%
%
018,1536,3%
(36/37)ᵏ. S 37 n wuṭṭunen ɣef yal aḍebsi deg yal lkazinu, tilmi n 150 n tuzzyiwin teḍṛu deg kra n umkan tura.

Ayɣer yettban d tidet

Acku deg yal aḥric nniḍen n tudert, tilmi tettbeccir s tusi: ma yella lkar ur d-yusi ara deg ɛecrin n tesdatin, taprubabilit ad d-yas deg semmus n tesdatin i d-iteddun tugar. Aya acku lkiran sɛan ahil. Rulit ulac ɣur-s ahil; tesɛa taprubabilittusnaktTaprubabilitAzal n yiwen ugmuḍ ad d-yeḍru, seg 0 ɣer 1 neɣ seg 0% ɣer 100%. Yiwen wuṭṭun: 1/37 = 2,70%.Ɣer akk →, yerna taprubabilit mačči d amur yettwabḍan. Aḥulfu-a yeṣḥa i tugget n umaḍal, d tuccḍa i uḍebsi.

Akayad

Arut timiḍi n wuṭṭunen «isemmaḍen» seg tfelwiyin n yigmaḍ, rhent ɣef yal yiwen deg 37 n tuzzyiwin d-iteddun. Afmiḍi n tikkal i d-yeffeɣ ad yili 1/37 i yal tuzzya, kif kif am yal uṭṭun yettwafren war afran, rnu neɣ kkes ahuzzu n tegnit. Tafelwit n yigmaḍ d aglam n wayen yezrin. Ur tettbeccir s wacemma i uḍebsi imsawi, yerna ɣef uḍebsi s umyaltanaritAḍebsi s umyalAḍebsi i deg ara xedmen yixeṣṣaṣen-is n lǧessa kra n texxamin ad d-ffɣent ugar n 1/37. D ayen yettwaxeṣṣren, ur yettwaf ara ala s yigiman n tuzzyiwin yettwarun.Ɣer akk → (ayen yesran igiman n tuzzyiwin akken ad yettwasbeggen) d uṭṭunen yeḥmanlexrafaUṭṭun yeḥmanUṭṭun i d-yeffɣen ugar n wayen yettwaṛǧan melmi kan. Ɣef uḍebsi imsawi ur d-yettbeggin acemma.Ɣer akk →, mačči wid isemmaḍen, i ɣef ara terhnem.

Tiddi n tegrummaIgmaḍ n rulit: taɣuri n tfelwit

Lexrafa tamettiwt

«Sbeɛṭac yeḥma, rhen fell-as» d yiwet n tuccḍa s tezmilt yettwaqelben. Snat n tmenziyin sɛant yiwen wazal yettwaṛǧantusnaktAzal yettwaṛǧanAlemmas n ugmuḍ n yal rrehn deg uɣawas aɣezfan. −1/37 n rrehn i yal rrehn amagnu awrupi.Ɣer akk → am wakken ad tmedlem allen-nwen, ad tmmlem: −2,70% n udrim n rrehn. Deg Urar n uɛraḍ, sselkmet amazray, siḍnet acḥal n tikkal i d-yeffeɣ wuṭṭun asemmaḍlexrafaUṭṭun asemmaḍUṭṭun ur d-nettwaẓra ara aṭas n tuzzyiwin. Ɣef uḍebsi imsawi ur d-yettak ula d yiwet n telɣut ɣef tuzzyiwin ara d-yasen.Ɣer akk → deg 37 n tuzzyiwin d-iteddun; tiririt qrib 63,7%, kif kif am yal uṭṭun nniḍen.

Isteqsiyen

Lkazinu tesskanay uṭṭunen isemmaḍen akken ad tkellex imuraren?

Tesskanay-ten acku imuraren ssutren-ten. Tafelwit d tidet, ur tenfiɛ ara.

Ma d uṭṭun ur d-neffiɣ ara deg 500 n tuzzyiwin?

(36/37)⁵⁰⁰ ≈ 0,0001%: d qlil, yerna yeqqim 1/37 deg tuzzya d-iteddun. Ma yeḍṛa-d yal tikkelt ɣef yiwen uḍebsi, d asteqsi n umyal wagi, tiririt ad tili d abeɛɛed ɣef wuṭṭun-nni.

Yella wuṭṭun i yewweḍ-d wakud-is?

Ala.

Taḍsa i usgunfu

Taprubabilit mačči d amur yettwabḍan.

Taprubabilit mačči d amur yettwabḍan.

Iɣbula

  1. Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1. Wiley, taẓrigt tis 3, 1968. Aɣelluy n umqemmer, ixef XIV.
  2. Ethier, S. N. The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling. Springer, 2010. Ixef 13, rulit.
yettwasenqed 2026-09-28tamudemt: tawrupit, yiwen yilemtarrayt ↗iɣbula ↗