Tanarit n rulit · Tanarit · Tafizikt · 8 tsd

Asizzer

Yiwen kan n umur n tuzzya i yezmren ad yettwassen uqbel s tidet.

Tiririt tawezlant

Asizzer n tkurt ɣef ubrid yeṭṭafar tazlagt ur nettbeddil ara s tikkelt, i d-sbadun umsiwer d uḥbas n lhawa. Seg wakud n kra n tuzzyiwin, tzemrem ad tḥesbem akud n uɣelli ar yiwen n umur n tsint. Afsay deffir-s yessenger tuget n telqayt-a.

tamudemt
v′ = −(a + b·v)
tifin uqbel ɣef ubrid
tameqqrant
tifin uqbel deffir uɣelli
tadrust
tuccḍa deg wakud n uɣelli
0,1–0,3 s tezmer ad tettwawweḍ

Tamudemt

Ḥesbet takurtibenkanTakurtTakurt tamecṭuḥt i yettwaḍeqqren deg ubrid mgal aqerru yettezzin. Tikurin n tura d ivorine neɣ d Teflon, 18–21 mm.Ɣer akk → am tin yettɛeḍḍilen ddaw umur ur nettbeddil ara a (amsiwer n tuzzya) d umur yeqqnen ɣer urured b·v (aḥbas n lhawa d tezmert yettruḥun ilmend n urured): dv/dt = −(a + bv). Tifrat d aqrab asfelkan ɣer urured n uɣelli. Akud n tuzzya T = 2πr/v ihi yettnerni yal tuzzya s wazal yettnernin. Ḥesbet a d b seg tuzzyiwin timezwura, u tuzzyiwin d-yeqqimen, d wakud n uɣelli, ad d-ḍefrent. Ulac acemma n warussin dagi; d tamikanikt n useggas amezwaru ɣef tkurt deg ubrid.

yettwaktazalasemṣada n tmudemttuzzyiwin d-yeqqimen yettwassnen uqbelakud n uɣelli yettwassnen uqbeln tidet
tuzzyiwin 1–3: 0,63; 0,67; 0,72 sa, b ttwasemṣadan912,6 s12,4 s
tuzzyiwin 1–4asemṣada amaynut812,5 s12,4 s
tuzzyiwin 1–6asemṣada amaynut612,4 s12,4 s
I umedya. Yal tuzzya nniḍen tessenqas tuccḍa n usiḍen. S tidet, tuccḍa n 0,1–0,3 s deg uɣelli tezmer ad tettwawweḍ s ubrid yeṣfan d ufus yeṭṭfen.

Ayen i d-yettawi usiḍen

Akud n uɣelli s 0,2 n tsint, s uqerru yettezzinibenkanAqerru yettezzin (rotor)Aḥric n uḍebsi yettezzin i yeṭṭfen tixxamin.Ɣer akk → n 15 n texxaminibenkanTaxxamtYiwet seg 37 n texxamin s wuṭṭunen ɣef uqerru yettezzin. Daɣen: slot, cup.Ɣer akk → deg tsint, yessekna-d taxxamt yellan ddaw tenqiḍt n uɣelli s wazal n kraḍ n texxamin. D lexbar yelhan i win yettḥawalen ad iẓer uqbel. Lexbar n diri d akken takurt syin tɛedda tama yeknanibenkanTama yeknanTamnaḍt yeknan gar ubrid n tkurt d tixxamin, anda llan yimsenfalen.Ɣer akk →, tewwet amsenfalibenkanAmsenfalYiwen seg yiɣunab n wuzzal ɣef tama yeknan i yesseḍrayen takurt mi ara teɣli. Daɣen: canoe, diamond, pin.Ɣer akk → u tettneggiz ɣef leḥyuḍ n texxaminibenkanLḥiḍ n taxxamtLḥiḍ n wuzzal gar snat n texxamin ɣef uḍebsi.Ɣer akk →, u taxxamt taneggarut tebḍa ɣef ubeṭṭu n 20 ɣer 30 n texxamin n tehri. Telqayt n umecwar n ubrid tettwačč s waṭas s ufsay n umecwar n uɣelli.

Tafizikt n tkurt n rulitArured n uqerru yettezzin

Ayen d-yeqqimen

Ma yella abeṭṭu n ufsay yesɛa adeg anda tettɣelli ugar, akken takurt ad teɣli qrib n texxamt n uɣelli ugar n wayen yettilin s tegnit, ihi asers n rrehn ɣef tegzemtaḍebsiTagzemtAḥric n texxamin yemmeḍfaren ɣef uḍebsi, mačči d tagrumma ɣef tfelwit.Ɣer akk → yezzin i texxamt i yettwaṛǧan yettak-d lmaziyya tamecṭuḥt. Small d Tse (2012) ktazlen aya deg tnarit s tkamiṛat u ufan afmiḍi n tiyita deg tegzemt i yettwaṛǧan yuli aṭas akken ad ibeddel lmaziyya n lkazinutusnaktLmaziyya n lkazinuAḥric n yal rrehn i teṭṭef lkazinu s ulemmas: 2,70% deg rulit tawrupit.Ɣer akk → d lmaziyya n umurar n kra n yifmiḍiyen. Tignatin-nsen, tamuɣli meṛṛa seg uflla, aḍebsi yettwassnen, rrhun yettwasersen deffir uḍeqqer n tkurt, ulac-itent ɣef ṭṭabla srid.

Anda tettruḥ telqayt (i umedya)tixxamin n ccekk
akud n uɣelli ±0,2 s × 15 n texxamin/s
± 3
aktazal n wadeg n uqerru
± 1
tiyita ɣef umsenfal
± 10
aneggez ɣef leḥyuḍ n texxamin
± 6
tixxamin n ccekk
05± 10
Sin imezwura zemren ad nqsen s usileɣ d yibenkan. Sin ineggura d talɣa n uḍebsi.

Ayen yettbeddilen seg usrag ɣer wayeḍ

Sin n yimsukal-a ur ttwasbedden ara i yal aḍebsi. Eudaemons, i yettaktazalen aḍebsi n lkazinu aṭas n yiseggasen deg yiseggasen n 1970, ufan belli d lhawa i yessɛeḍḍilen ugar, ugar n ubrid, u belli takurt tesɛa azal: takurt n Teflon texser arured-is s tazrit ugar s sin n tikkal ɣef tin yettwaxedmen s tanga n tkurt n bilyaṛ. Walan daɣen ayen ḥesben uqbel yezleq s 5 ɣer 10% deg usrag mi ara tettwaldi tewwurt neɣ ibeddel lḥal, acku lhawa yeɣɣan neɣ yeẓẓayen tessɛeḍḍil takurt zik. Ahil-nsen ihi yeḥrez iɣewwaren yemgaraden i urured n usizzer n tkurt d urured s wacu tettaǧǧa abrid, u amurar yettwenniz-iten akk d sin ɣef yal ṭṭabla, u tikkelt nniḍen yal mi ara yebdu wayen ḥesben uqbel ad yezleq.

The Eudaemons

Acuɣer Tanarit tessefham aya

Mačči akken yal yiwen ad t-yexdem. Akken ad d-yesken ayen yellan s tidet deg tegacurt n wurar: amecwar yettwasbedden i ḥerrzent lkazinu s umdal zik n rrhun d umḍan adday n tuzzyiwin n tkurt, d umecwar n tixeṛxeṛt i ḥerrzent s yimsenfalen d leḥyuḍ wezzilen. Amurar i yefhemen aya yefhem acuɣer 2,70% teḥrez i lkazinu.

Ad txedmem amḍan s yiman-nwen

Ktazlet akud n tkurt zdat n umsenfal ɣef yal asuddem i kraḍ n tuzzyiwin u kemmlet asiḍen ɣer zdat; ad tilim ar yiwet n tuzzya n uɣelli deg tuget n tikkal, d amecwar yettwasbedden i yetteddun akken i t-id-nglem. Syin walit anda teɣli tkurt s tidet ɣef texxamt yellan ddaw tenqiḍt n uɣelli, u arut asiḍen i xemsin n tuzzyiwin. Asiḍen-a d abeṭṭu n ufsay, u tehri-s d tiririt ɣef «acuɣer ur yezmir ara ad yettwaɣleb?».

Tamrilt n usiḍen tettaktazal takurt zdat n umsenfal; asiḍen yuɣal d abeṭṭu n ufsay.

Tasemselt

dv/dt = −(a + b·v)
T(tuzzya) = 2πr / v

Isteqsiyen

Tamudemt teṣḥa swaswa?

Ala. Amsiwer yettbeddil s uɣebbar, tiɣmi d uqdim. Iselkimen n tifin uqbel ttɛawaden asemṣada yal tuzzya.

Acḥal n tuzzyiwin i ilaqen?

Kraḍ n tuzzyiwin ttakent-d asiḍen n uqrib; semmus neɣ sḍis, asiḍen yelhan. Amḍan adday n ukkuẓ n yistudyuten yeǧǧa drus n wakud i rrehn, u rrhun mdlen ɣas akken.

Yella win i d-yewwin idrimen s tarrayt-a?

Kra, i kra n wakud, s yibenkan, send ad beddlent lkazinu tarrayt-nsent u ad d-ḍefren yisaḍufen. Walit urar n lmaziyya.

Urar s tusnakt

Ɛerḍet-tent s yiman-nwen qbel. Yal tifrat tettwaffer; ldit-tt mi ara tilim twejdem.

  1. Deg tmudemt n usekned n Thorp ɣef tkurtibenkanTakurtTakurt tamecṭuḥt i yettwaḍeqqren deg ubrid mgal aqerru yettezzin. Tikurin n tura d ivorine neɣ d Teflon, 18–21 mm.Ɣer akk → i yessizziren, ma yella yiwen n unezzi ɣef ubrid yeṭṭef T n tsinin, takurt tesɛa 1/(e^(3T/20) − 1) − 10/3 n yinezziyen i d-yeqqimen qbel ad teffeɣ seg ubrid. Acḥal i d-yeqqimen deffir unezzi n wezgen n tasint, d deffir unezzi n tasint meṛṛa? S wacḥal i tessmutti tifin uqbel tuccḍa n wakud n 0,012 n tasint ɣer T = 0,8?

    Sken-d tifrat

    Tiririt Qrib 9,5 n yinezziyen deffir unezzi n wezgen n tasint d 2,85 deffir unezzi n tasint. Tuccḍa tessmutti tifin uqbel s qrib 0,12 n unezzi, qrib 4½ n texxaminibenkanTaxxamtYiwet seg 37 n texxamin s wuṭṭunen ɣef uqerru yettezzin. Daɣen: slot, cup.Ɣer akk →.

    T = 0,5: 3T/20 = 0,075 u e^0,075 ≈ 1,0779, ihi 1/0,0779 ≈ 12,84, u 12,84 − 3,33 ≈ 9,51 n yinezziyen. T = 1: e^0,15 ≈ 1,1618, 1/0,1618 ≈ 6,18, u 6,18 − 3,33 ≈ 2,85. Anezzi s tɣawla yebɣa ad yini aṭas n yinezziyen i d-yeqqimen, u anezzi i yeṭṭawlen s snat n tikkal yeǧǧa ddaw n tulut-nsen.

    Ɣer T = 0,8 tasemselt tettak-d 4,51 n yinezziyen; ɣer T = 0,812 tettak-d 4,39. Tuccḍa n 12 n yiḥricen seg agim n tasint, qrib akud i tettaṭṭef tkurt akken ad tezzi tehri-s, tessmutti tifin uqbel s 0,12 n unezzi: qrib 4½ n texxamin n uḍebsi n 37 n texxamin. Tuccḍa-a iman-is d tuget n 5,5 n texxamin i yettaǧǧa ubeṭṭu n tuccḍiwin n Thorp i uktazal n wakud n tkurt (walit Urar n lmaziyya), d ayagi i yerran tamrilt, mačči leḥsab, d talast n win yettafen zik.

Taḍsa i usgunfu

Tettwassen uqbel alamma d aɣelli. Syin imsenfalen.

Tettwassen uqbel alamma d aɣelli. Syin imsenfalen.

Iɣbula

  1. Small, M. & Tse, C. K. “Predicting the outcome of roulette.” Chaos 22(3), 2012.
  2. Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. Houghton Mifflin, 1985.
  3. Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.” Review of the International Statistical Institute 37(3), 1969.
yettwasenqed 2026-09-28tamudemt: tawrupit, yiwen yilemtarrayt ↗iɣbula ↗