Tusnakt n rulit · Ugur n tusnakt · 7 tsd

Ugur: acḥal ar ad d-yeffeɣ yilem

Ilem yettak-d yiwet n tuzzya seg 37 s ulemmas. Acḥal ara tettraǧum s tidet, d acu ara yexdem waya i umurar s lexlaṣ imsawi?

Tiririt tawezlant

Araǧu n yilem d ajyumitran: alemmas 37 n tuzzyiwin, azal n tlemmast 25, yerna yiwen uraǧu seg ɛecrin yezgar 110 n tuzzyiwin. Deg teɣimit n 200 n tuzzyiwin, amurar s lexlaṣ imsawi yettraǧu 5,4 n yilmawen, ad iwali anda yebɣu seg 1 ɣer 10.

alemmas n uraǧu
37 n tuzzyiwin
azal n tlemmast n uraǧu
25 n tuzzyiwin
p(ulac ilem deg 100 n tuzzyiwin)
6,5%
ilmawen deg 200 n tuzzyiwin
5,4 ± 2,3

Ugur

IlemaḍebsiIlemTaxxamt tazegzawt tasuft ur yeṭṭif ula d yiwen n rrehn s lexlaṣ imsawi, n ddzina neɣ n tgejdit; d aɣbalu n lmaziyya n lkazinu. Daɣen: yiwen yilem, 0.Ɣer akk → yesɛa taprubabilittusnaktTaprubabilitAzal n yiwen ugmuḍ ad d-yeḍru, seg 0 ɣer 1 neɣ seg 0% ɣer 100%. Yiwen wuṭṭun: 1/37 = 2,70%.Ɣer akk → n 1/37 i tuzzya. (a) D acu i d taprubabilit ulac ilem deg 37 n tuzzyiwin d-iteddun? (b) D acu i d azal n tlemmast n uraǧu? (c) Deg teɣimit n 200 n tuzzyiwin s lexlaṣ imsawi, acḥal n yilmawen ara yettraǧu umurar, d acu i d agraw?

Tifrat

(a) (36/37)³⁷ = 36,3%. Ugar n tulut n wakud, 37 n tuzzyiwin ttɛeddint war ula d yiwen yilem, d yiwen leḥsab am «ma drus yiwet n tuṭṭfa ɣef yiwen wuṭṭunrrehnYiwen wuṭṭunYiwen wuṭṭun kan, ixelleṣ 35:1.Ɣer akk → deg 37 n tuzzyiwin» i yellan d 63,7% kan. (b) Araǧu W d ajyumitran; p(W > k) = (36/37)ᵏ; azal n tlemmast d k anida ayagi yezger 0,5, i d k ≈ 25. Azgen n yiraǧuten d 25 n tuzzyiwin neɣ drus, azgen ugar; alemmas n 37 yettwajbed ɣer usawen sɣur ujeḥnuḍ aɣezfan. (c) Ilmawen deg 200 n tuzzyiwin d abinumyal s ulemmas 200/37 = 5,4 d ubeɛɛed alugantusnaktAbeɛɛed aluganAẓar amkuẓ n tavaryans; ameccaq n umata gar ugmuḍ d wazal yettwaṛǧan.Ɣer akk → √(200 × (1/37) × (36/37)) ≈ 2,3. Agraw n 95% d qrib 1 ɣer 10.

araǧu n yilemtaprubabilit
deg 10 n tuzzyiwin24,0%
deg 25 n tuzzyiwin49,6%
deg 37 n tuzzyiwin63,7%
deg 50 n tuzzyiwin74,6%
deg 100 n tuzzyiwin93,5%
ugar n 110 n tuzzyiwin≈ 5%
ugar n 200 n tuzzyiwin0,4%
p(W ≤ k) = 1 − (36/37)ᵏ. Alemmas 37, azal n tlemmast 25.

Ayen i yettkellif yilem i umurar s lexlaṣ imsawi

Yal ilem yettkellif yiwen udrim n rrehn, yerna ilmawen d lmaziyya akk ɣef uzeggaɣrrehnAzeggaɣRrehn s lexlaṣ imsawi ɣef 18 n wuṭṭunen izeggaɣen. S tefransist: rouge.Ɣer akk →: deg 37 n tuzzyiwin s ulemmas, 18 n yirbaḥen d 18 n lexsarat msefsayen, ilem-nni d −1/37. Deg teɣimit n 200 n tuzzyiwin s $10, 5,4 n yilmawen yettwaṛǧan kellfen $54, d 200 × $10 / 37 s timmad-is. Taɣimit s 2 n yilmawen tesɛa $34 n zzher yelhan; taɣimit s 9 n yilmawen tesɛa $36 n zzher n diri, ad tettban tettwaɣecceḍ. Ɣef ṭṭabla s la partagealugenLa partageAlugen afransis: mi ara d-yeffeɣ yilem, azgen n rrehn s lexlaṣ imsawi yettuɣal-d. Yessenqas lmaziyya n lkazinu ɣef rrhun-a ɣer uzgen, d 1,35%.Ɣer akk → yal ilem yettkellif azgen n udrim, imḍanen ttwabḍan ɣef sin.

Ilmawen deg teɣimit n 200 n tuzzyiwin% n tɣimiyin
0–1
2,5%
2–3
18%
4–5
34%
6–7
28%
8–9
13%
10 neɣ ugar
4,5%
% n tɣimiyin
01734%
Abinumyal(200, 1/37). Amurar n $10 ɣef uzeggaɣ ixelleṣ $10 i yal ilem; asemres n yilmawen d asemres n ssuma n tmeddit.

Alugen La Partage deg rulitRulit deg Internet tettwaɣecc? Lexrafa

Ayen d-iteddun

D acu i d taprubabilit n sin yilmawen yeṭṭafaren? (1/37)² = 1/1 369. Deg lkazinu s 20 n ṭṭwabel s 50 n tuzzyiwin deg tsaɛett, d qrib yiwet n tyuga n yilmawen yeṭṭafaren deg kra n umkan yal 1,4 n tsaɛtin. Imuraren i t-iwalan qqaren aḍebsi yerreẓ; leḥsab yeqqar d ass n ttlata kan.

Ɛerḍet-t

Asimulatur n teɣimit yettsiḍin ilmawen i yal taɣimit. Sselkmet 100 n tuzzyiwin kra n tmiḍiwin n tikkal, sunuɣet amḍan: ahistugram d-yezwaren ad d-iban, s ujeḥnuḍ-is aɣezfan ɣer uyeffus. Ajeḥnuḍ d anida i d-ttasent tiqsiḍin.

Tasemselt

p(W > k) = (36/37)ᵏ
E[W] = 37 · azal n tlemmast ≈ 25
ilmawen deg N n tuzzyiwin ~ Abinumyal(N, 1/37)

Isteqsiyen

Ilem yesɛa taprubabilit meqqren ɣef kra n yiḍebsiyen?

Mačči ɣef uḍebsi imsawi. Ɣef uḍebsi s umyaltanaritAḍebsi s umyalAḍebsi i deg ara xedmen yixeṣṣaṣen-is n lǧessa kra n texxamin ad d-ffɣent ugar n 1/37. D ayen yettwaxeṣṣren, ur yettwaf ara ala s yigiman n tuzzyiwin yettwarun.Ɣer akk → yal taxxamtibenkanTaxxamtYiwet seg 37 n texxamin s wuṭṭunen ɣef uqerru yettezzin. Daɣen: slot, cup.Ɣer akk → tezmer, yerna ad yesra igiman n tuzzyiwin akken ad yettwassen.

Ilaq ad sserseɣ yal tikkelt ajiṭun ɣef yilem am leḍman?

D rrehn n 2,70% am wiyaḍ akk. Ibeddel udem n teɣimit (ilem yuɣal d rrbeḥ), mačči ssuma.

Ayɣer azal n tlemmast drus n ulemmas?

Acku abeṭṭu n yiraǧuten yemyal: aṭas n yiraǧuten iwezlanen, kra iɣezfanen aṭas.

Taḍsa i usgunfu

Alemmas 37, azal n tlemmast 25, d ujeḥnuḍ aɣezfan anda tettidir tmucuha.

Alemmas 37, azal n tlemmast 25, d ujeḥnuḍ aɣezfan anda tettidir tmucuha.

Iɣbula

  1. Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1. Wiley, taẓrigt tis 3, 1968. Aɣelluy n umqemmer, ixef XIV.
  2. Ethier, S. N. The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling. Springer, 2010. Ixef 13, rulit.
yettwasenqed 2026-09-28tamudemt: tawrupit, yiwen yilemtarrayt ↗iɣbula ↗