Amezruy d yidles · Amezruy · Imdanen · 12 tsd

Imuraren n rulit yettwassnen

Imuraren n rulit yettwassnen i yeɣlben aḍebsi, d acḥal i yeṭṭul waya.

Tiririt tawezlant

Wid i yerbḥen s tidet, yettwarun, sseqdacen tafizikt, mačči ilugan n wuṭṭunen: aḍebsi s umyaltanaritAḍebsi s umyalAḍebsi i deg ara xedmen yixeṣṣaṣen-is n lǧessa kra n texxamin ad d-ffɣent ugar n 1/37. D ayen yettwaxeṣṣren, ur yettwaf ara ala s yigiman n tuzzyiwin yettwarun.Ɣer akk → n Jagger (ɣer 1880), Hibbs d Walford deg Reno (1947), iselkimen yeffren n Eudaemons (1978), isemmaden n umyal n twacult García-Pelayo (iseggasen 1990). Wid yettwassnen i yerbḥen s «unagraw», am Charles Wells, sɛan zzher.

Jagger
ɣer 1880 · amyal
Eudaemons
1978 · aktazal
García-Pelayo
iseggasen 1990 · amyal
Wells
1891 · zzher

Joseph Jagger (1830–1892)

D amsewweq n yiceṭṭiḍen seg Shelf, qrib n Bradford, i yesɛan takebbanit deg Manchester i yeɣlin deg 1860. Ɣer 1880 iṛuḥ ɣer Monte Carlo, yerra wid ara yarun igmaḍ n yiḍebsiyen, yerhen ɣef wuṭṭunen i d-yettuɣalen s waṭas. Aglam amezwaru, adlis n Victor Bethell n 1901, yenna-d yerbeḥ £120 000, yexser seg-s £40 000, iṛuḥ s wazal n £80 000, qrib sin n yimelyunen n yifrank, yerna lkazinu deg tazwara tettbeddil iḍebsiyen-is seg ṭṭabla ɣer tayeḍ yal iḍ, syin tessuter-d wiyaḍ imaynuten s leḥyuḍ yettembiwilen. Ula d yiwen n uɣmis n zzman-nni ur d-yenni rrbeḥ-a, yerna lekwaɣeḍ n lkazinu n yiseggasen-nni ruḥen. Tamaru n tudert-is Anne Fletcher (2018), d yelli-s n yelli-s n yelli-s n yelli-s n gma-s, terra tarzeft tamezwarut ɣer 1880 neɣ 1881, mačči ɣer 1873 neɣ 1875 akken qqaren yimeslayen iqburen. Sḍis n yimaruyen yettwaxelṣen d ayla n Bethell; umuɣ n tẓa n wuṭṭunen d ujerreḥ i yettwannan yeqqes deg uḍebsi banen-d i tikkelt tamezwarut deg 1951, ulac ayen i ten-yesbeggnen. Mi yemmut deg 1892, ayla-s yella d amecṭuḥ. Tasna n Joseph Jagger tesleḍ-d akk ibeggnen.

Joseph Jagger: tastratijit n rulit deg Monte Carlo

Charles Wells (1841–1922)

D aɣeccac d umesnulfu i d-yewwḍen ɣer Monte Carlo deg 1891 s yedrimen i d-yejmeɛ i yiwen n usnulfu n tkerkas, yerreẓ lbanka aṭas n tikkal deg kra n wussan, yerbeḥ azal n £40 000 s uzrar yessewhamen. Yenna-d yesɛa anagraw ur nettɣelliḍ, werǧin i t-id-yessegza. Yuɣal d «The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo» deg yiwet n tezlit n music-hall, yexser aḥric seg yedrimen deg tegrest-nni, yerna yezri tuget n tudert-is deg lḥebs ɣef tkerkas. Akken yebɣu yili unagraw-is, agmuḍ-is d zzher.

Argaz i yesserẓen lbanka

Hibbs d Walford (1947)

Deg 1947, sin n yinelmaden n University of Chicago, Albert Hibbs, i yettfakkan master deg tusnakt, d Roy Walford, anelmad n tujjya, zrin asteɛfu deg Reno ttarun tuzzyiwin. Ttnadin ɣef yiḍebsiyen anda kra n wuṭṭunen ttuɣalen-d ugar n wayen yettaǧǧa 1 seg 38, ufan-d kra, rehnen fell-asen, syin ṛuḥen ɣer Las Vegas. Asezggay Life yeḥka-d taqsiḍt deg Dujembir 1947 s uzwel «How to Win $6 500»; imeslayen i d-yeḍfren, gar-asen win n Hibbs s timmad-is, fkan-d amatu meqqren ugar, yerna Thorp, deg 1998, yerra-tt ɣer 1949–50. S yedrimen-nni uɣen aɣerrabu s ccṛaɛ n 40 n yiḍarren, qqimen ugar n yiwen useggas deg Caraïbes. Hibbs iṛuḥ ɣer Jet Propulsion Laboratory, anda yuɣal d taɣect-is yettwassnen akk ɣer medden, Walford yuɣal d anegmi ɣef tewser. D rrbeḥ amezwaru deg Marikan s umyal n uḍebsi i yettwarun akken iwata, d ayen i yella deg lexaṭer n Thorp deg 1955 mi yefra belli iḍebsiyen yettwaxedmen akken iwata ilaq ad ttwaɣelben s tfizikt.

Deg Reno, yiwen unelmad yettaru yal tuzzya, yettnadi ɣef wuṭṭunen i d-yettuɣalen s waṭas.

Norman Leigh (1966)

Deg unebdu n 1966, Norman Leigh, d Angliz i yuran belli baba-s yexser akk deg rulit, yewwi tarbaɛt n tnac ɣer Casino Municipal deg Nice. Akken i d-yenna netta, uraren LabouchèretastratijitLabouchèreAnagraw n tukksa: aru ajerriḍ n wuṭṭunen, rhen s tmerna n sin yixfawen, kkes-iten deffir rrbeḥ, rnu adrim yexsren deffir lexsara.Ɣer akk → amettiw ɣef sḍis n rrhun s lexlaṣ imsawi meṛṛa ɣef snat n ṭṭwabel, rebḥen aṭas deg kra n yiḍan, syin ttwaḥebsen mi tmedel lkazinu ṭṭwabel, tegdel-iten seg lkazinu n Faransa. Adlis-is, Thirteen Against the Bank (1976), d anagi ummid kan, yerna leḥsabat-is ur zmiren ara ad ttwasneqden. Anagraw ur yezmir ara ad ten-yessegzi: Labouchère amettiw yessexsar 1,35% n umḍan n rrhun meṛṛaidrimenAmḍan n rrhun meṛṛaTamerna n yidrimen yettwarhen deg yiwet n tɣimit neɣ deg yiwen wakud, s rrbeḥ i yettuɣalen yettwarhen. Daɣen: handle, action.Ɣer akk → s la partagealugenLa partageAlugen afransis: mi ara d-yeffeɣ yilem, azgen n rrehn s lexlaṣ imsawi yettuɣal-d. Yessenqas lmaziyya n lkazinu ɣef rrhun-a ɣer uzgen, d 1,35%.Ɣer akk →, yerna yettrebḥ kan deg kra n tɣimiyin anda ajerriḍ yettali alamma d talast (walit Labouchère). Tnac n yimuraren ɣef sḍis n rrhun deg kra n yiḍan uraren aṭas n tɣimiyin, kra seg-sent ilaq ad ilint d rrbeḥ meqqren, yerna lkazinu mi tmedel urar ur teǧǧi ara zzher ad yemsawi.

Deg Nice, lkazinu teɣumm aḍebsi, tmedel urar i terbaɛt n Leigh.

Lexrafa: tastratijit n rulit i yettrebḥen yal tikkeltTastratijit Labouchère

Thorp d Shannon (1961)

Edward Thorp, i d-yuɣalen syin ad yeɣleb blackjack s leḥsab n tkarḍiwin, d Claude Shannon, amesbedd n tiẓri n yisallen, bnan aselkim amezwaru yettwalsan: allal s teɣzi n tbewwaṭ n lgaṛu i yettaktazalen takurtibenkanTakurtTakurt tamecṭuḥt i yettwaḍeqqren deg ubrid mgal aqerru yettezzin. Tikurin n tura d ivorine neɣ d Teflon, 18–21 mm.Ɣer akk → d uqerru yettezzin (rotor)ibenkanAqerru yettezzin (rotor)Aḥric n uḍebsi yettezzin i yeṭṭfen tixxamin.Ɣer akk →, yettazen ṣṣut ɣer tmeẓẓuɣt i d-yettinin yiwen seg tam n yiḥricen n uḍebsi. Yeddi deg tesraft n Shannon ɣef uḍebsi i yuɣen, tikwal deg Las Vegas, anda ifilen ttherrisen, tameẓẓuɣt tettban. Ḥebsen ɣef ssebbat n tilawt; Thorp yessken-d anagraw deg 1966, yeglem-it s telqayt deg 1979 d 1984 (walit Urar n lmaziyya).

Eudaemons (1976–1981)

Yiwet n terbaɛt n yinelmaden n tfizikt deg Santa Cruz bnan iselkimen imeẓyanen umḍinen ara lsen deg lkazinu: yiwen umurar yettaktazal aḍebsi s tqeffalin n yiḍudan n uḍar, aselkim yettak-d tagzemtaḍebsiTagzemtAḥric n texxamin yemmeḍfaren ɣef uḍebsi, mačči d tagrumma ɣef tfelwit.Ɣer akk →, amurar wis sin yettaṭṭaf ayen i d-yenna uselkim s tergagit, yettrehin fell-as. Deg 1977 d 1978 aselkim yettwaqqen ddaw uɣil; lqem i d-yeḍfren, yettwasbedden deg wadda n usebbaḍ, iṛuḥ ɣer Las Vegas deg Nunembir 1981, yerna yeɣleb-it ṣṣut n trisiti n lkazinu. Ikayaden-nsen ɛehden lmaziyya n 44%, taɣimit-nsen tamezwarut taɣezfant ɣef ṭṭabla n tidet tefka-d azal n 25%. Allal-nsen drus i yeddi aṭas n wakud: ifilen yerxan, tiyitiwin n trisiti, d yiwet n tikkelt aḥriq seg yifilen yeḥman, fukkan aṭas n tɣimiyin. Rebḥen kra n yigiman n yidulaṛen s rrhun imecṭuḥen n dime d quarter, ṣerfen azal n $15 000, ǧǧan-d adlis yelhan. Tasna n Eudaemons teḥka-d taqsiḍt.

Anwa i yeɣleben aḍebsi, s wacu
ɣer 1880

Jagger · amyal · yerra wid ara yarun iḍebsiyen, yerhen ɣef wuṭṭunen yezwaren. Lkazinu tbeddel adeg n yiḍebsiyen, syin tbeddel-iten.

1891

Wells · zzher · azrar aɣezfan d unagraw werǧin i t-id-yessegza. Yexser aḥric seg-s deg tegrest-nni.

1947

Hibbs & Walford · amyal · uran tuzzyiwin deg Reno d Las Vegas. Life yeḥka-d taqsiḍt; uɣen aɣerrabu.

1961

Thorp & Shannon · aktazal · aselkim amezwaru yettwalsan. Allal yettherrisen aṭas i tzeqqa n wurar.

Iseggasen 1960–70

Jarecki · amyal · alamma d yiwen wayyur n yisemmaden i yal aḍebsi, ugar deg Sanremo. Ugar n $1,2 n yimelyunen akken qqaren aṭas; yettwagdel, syin yettwaqbel tikkelt nniḍen.

1978

Eudaemons · aktazal · iselkimen yeffren deg Nevada. Lmaziyya d tidet, allal ur yettwamman ara.

Iseggasen 1990

García-Pelayo · amyal · 5 000 n tuzzyiwin yettwarun i yal aḍebsi qrib n Madrid. Yettwagdel; lmeḥkama tekkes agdel.

2004

Tarbaɛt n Ritz · tifin uqbel · £1,3 n yimelyunen deg snat n yiḍan. Iɣmisen nnan-d laser; ulac win i t-id-yessuffɣen. Idrimen qqimen ɣur-sen.

The Eudaemons

Richard Jarecki (1931–2018)

D aṭbib amarikani i d-ilulen deg Lalman i yuran, akked tmeṭṭut-is Carol d kra n yimɛawnen, igmaḍ n yiḍebsiyen s yiwen yilemaḍebsiIlemTaxxamt tazegzawt tasuft ur yeṭṭif ula d yiwen n rrehn s lexlaṣ imsawi, n ddzina neɣ n tgejdit; d aɣbalu n lmaziyya n lkazinu. Daɣen: yiwen yilem, 0.Ɣer akk → deg lkazinu n Urupa deg yiseggasen 1960 d tazwara n yiseggasen 1970, ugar deg Sanremo, yerhen ɣef wuṭṭunen i d-yettuɣalen s waṭas. Akken i d-tenna Carol Jarecki, yiwen uḍebsi yezmer ad yeṭṭef ugar n 10 000 n tuzzyiwin d yiwen wayyur meṛṛa. Aḍris n tmettant n 2018 yenna-d belli, akken qqaren aṭas, yerbeḥ ugar n $1,2 n yimelyunen; awal-a werǧin yettwasenqed. Yenna i yimaruyen n yiɣmisen belli aselkim n University of London yefra urar; aḍris n tmettant n 2018 d umazray n rulit Russell Barnhart qqaren d aɣummu kan i tmuɣli tafessast. Sanremo tessuter-as ad yebɛed deg Yennayer 1969, tegdel-it d amqemmer n uxeddim deg Fuṛar, tqebel-it-id deg kra n wussan, tbeddel adeg n ṭṭwabel-is, deg taggara tbeddel azal n snat n ddzinat n yiḍebsiyen. Yuɣal ɣer Marikan deg 1973 neɣ 1974. Imeslayen n zzman-nni fkan-d ugar n telqayt.

Richard Jarecki: anagraw n rulit

Gonzalo García-Pelayo (ilul deg 1947)

D amsufeɣ n tezlatin d umsileɣ n yisaragen n Spenyul i yuran, akked warraw-is d warraw n watmaten-is, azal n 5 000 n tuzzyiwin i yal aḍebsi deg Casino Gran Madrid, beṛṛa n temdint, seg taggara n 1991, yerhen ɣef texxaminibenkanTaxxamtYiwet seg 37 n texxamin s wuṭṭunen ɣef uqerru yettezzin. Daɣen: slot, cup.Ɣer akk → yezwaren. Akken qqaren yisefka-s, taxxamt yelhan akk terbeḥ yiwet n tikkelt deg 28 n tuzzyiwin, lmaziyya tella azal n 6%; yenna-d rrbeḥ yewweḍ 200 ar 250 n yimelyunen n pesetas deg kra n lkazinu. Lkazinu tegdel twacult, tanabaḍt tekkes agdel, lkazinu tuɣal ɣer lmeḥkama aṭas n tikkal, ur tt-yeddi ara; tikkelt taneggarut deg Lmeḥkama Tunnigt deg Yunyu 2004. Lmeḥkama tenna-d belli imuraren sseqdacen tiḥrecṭi d uselkim, ulac ayen nniḍen, yerna tiririt n lḥeqq n lkazinu d abeddel n wadeg n yiḍebsiyen-is, abeddel n yiḥricen-nsen neɣ ad ten-tebnu akken yelha ugar. Tasna n Gonzalo García-Pelayo teḥka-tt-id s telqayt.

Gonzalo García-Pelayo: anagraw n rulitRulit deg Urupa

Kraḍ n Ritz (2004)

Kraḍ n yimuraren, sin n yirgazen d yiwet n tmeṭṭut seg Yugoslavia taqdimt d Hungary, rebḥen azal n £1,3 n yimelyunen deg snat n yiḍan deg Meɣres 2004 deg Ritz Club deg London, rehnen deg taggara ɣef tegrummiwin timecṭuḥin n wuṭṭunen imidagen. Iɣmisen nnan-d aṣekkan n laser yeffren deg tiliɣri; ulac allal am wa i d-yettwaskanen. Ttwaṭṭfen, ttwaserrḥen, deg Dujembir 2004 lpulis teǧǧa ccekwa, terra-d idrimen, imi alugen aqdim mgal lɣecc ur yewwiḍ ara ɣer wayen xedmen. Aglam n Bloomberg n 2023 ɣef unemhal-nsen, d Akrwati yettwassnen s yisem Niko Tosa, yeqqar-d tifin uqbel s tiṭ ɣef uḍebsi yeknan cwiṭ, mačči s yiwen n wallal. Gambling Act 2005 yesbeddel tuccḍa taqdimt n lqanun s tayeḍ yeldin ugar, n lɣecc, yettwasekcem seg 2007; ma yella yeṭṭef tifin uqbel s tiṭ, werǧin yettwaɛreḍ deg lmeḥkama. D rrbeḥ aneggaru ameqqran, ɣef wallen n medden, mgal rulit s tifin uqbel.

Kraḍ n yimuraren knan mi ara yerhen yiwen deg taggara ɣef wuṭṭunen imidagen.

Ayen yemsasan gar yimuraren n rulit i yerbḥen

Yal win i yerbḥen, yettwarun, ama yeskasel aḍebsi (Jagger, Hibbs d Walford, Jarecki, García-Pelayo) ama yufa uqbel anda ara teḥbes tkurt (Thorp, Eudaemons, tarbaɛt n Ritz). Ula d yiwen ur yerbiḥ s yiwen ulugen n rrhun, yerna amurar kan yettwassnen s unagraw, Wells, yerra aḥric deg kra n wayyuren, yekfa deg lḥebs. Yal tarrayt i sseqdacen tettwamdel deg taggara s lkazinu i ibeddlen aḍebsi, ilugan neɣ alugen. Tisniwin n Tnarit ssegzayent-d tarrayin; tasna-a tessegza-d acuɣer teslam s drus n yimdanen kan.

amurartarraytlmaziyyaamek tekfa
Jaggeramyalur tettwassen araiḍebsiyen ttwasenflen, syin ttwabeddlen
Wellszzher, tarrayt ur tettwassen araulacyexser aḥric; lḥebs ɣef lɣecc
Hibbs & Walfordamyalur tettwassen arawwin idrimen, ṛuḥen ɣef lebḥer
Thorp & Shannonallal n uktazal≈ 44% ɣef tam n yiḥricen, deg tiẓriallal yettherrisen
Eudaemonsallal n uktazal≈ 25% yettwaskasel ɣef ṭṭabla; 44% deg yikayaden-nsenallal yettherrisen; ṣṣut n radyu deg 1981
Jareckiamyalur tettwassen arayettwagdel, syin yettwaqbel tikkelt nniḍen; iḍebsiyen ttwabeddlen
García-Pelayoamyalazal n 6%, akken i d-yenna nettayettwagdel; agdel yettwakkes deg lmeḥkama
Tarbaɛt n Ritztifin uqbel, s tiṭ neɣ s wallal (d amennuɣ)ur tettwassen araidrimen qqimen; alugen yettwasiwsaɛ syin

Isteqsiyen

Yella ass-a kra n umurar n rulit n uxeddim i yettɣelliben aḍebsi?

Ur yettban ara, yerna tiwtilin i t-yeǧǧan ad yeḍru ttwakksent s tetiknulujit.

Jagger d amaqqan n Mick Jagger?

D awal yettwassnen. Tamaru n tudert-is tenna-d kan belli kra n yimussnawen n yizuran nnan-d yezmer ad yili wassaɣ yebɛden; ulac ayen yeffɣen i t-id-yesbeggnen.

Acuɣer lkazinu ttaǧǧan imdanen ad arun tuzzyiwin?

Imi tira ur tbeddel acemma ɣef uḍebsi yettwaḥerzen, yerna agdel n tkarniyin ur yelhi ara i ssuq. Deg wadeg n waya, ḥerrzen iḍebsiyen.

Taḍsa i usgunfu

Imsendayen skaslen aḍebsi. Wiyaḍ akk ufan-d tizlit.

Imsendayen skaslen aḍebsi. Wiyaḍ akk ufan-d tizlit.

Iɣbula

  1. Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. Houghton Mifflin, 1985.
  2. Barnhart, R. T. Beating the Wheel. Lyle Stuart, 1992.
  3. Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.” Review of the International Statistical Institute 37(3), 1969.
  4. Thorp, E. O. “The invention of the first wearable computer.” Second International Symposium on Wearable Computers, IEEE, 1998.
  5. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. Gotham, 2006.
  6. Chellel, K. “The Gambler Who Beat Roulette.” Bloomberg Businessweek, Yebrir 2023.
  7. Fletcher, A. From the Mill to Monte Carlo. Amberley, 2018. Tudert n Joseph Jagger, seg lekwaɣeḍ n twacult.
  8. Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo. The History Press, 2016.
  9. Leigh, N. Thirteen Against the Bank. 1976.
  10. Life. “How to Win $6 500: Two student theoreticians invent system for beating roulette wheel.” 8 Dujembir 1947, asb. 46.
  11. The New York Times. “Richard Jarecki, Doctor Who Conquered Roulette, Dies at 86.” 8 Ɣuct 2018.
  12. Bethell, V. Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play. Heinemann, 1901.
  13. Sampedro, J. “Los ‘tecnotahúres’ vuelven al casino.” El País, 23 Yunyu 2004.
yettwasenqed 2026-09-28tamudemt: tawrupit, yiwen yilemtarrayt ↗iɣbula ↗