Amek ara d-naf amyal n uḍebsi
Arut, ḥesbet, sekydet, syin arut ugar: akka i yettwaf umyal n uḍebsi n rulit.

Jemɛet ma drus agim n tuzzyiwin seg yiwen n uḍebsi, ḥesbet acḥal n tikkal i yeɣli yal taxxamt, selkmet akayad χ² (chi-square)tanaritAkayad χ² (chi-square)Akayad adaddan i yesserwasen amḍan n tikkal i d-teffeɣ yal taxxamt d wayen yettwaṛǧan, n/37. Yettwasqedcen akken ad naẓ ma yella uḍebsi s umyal.Ɣer akk →, u ḥesbet yal agmuḍ adaddan iman-is d ssebba i ujmaɛ n tegrumma tis snat tamanayt.
1. Tira
Amazray n tuzzyiwin n ṭṭablat srid s waṭas yettwasuffeɣ neɣ yettwaskan u yezmer ad yettwanɣel. Arut anwa i d aḍebsi: ṭṭablat ttbeddilent iqerra n yiḍebsiyenibenkanAqerru n uḍebsiYiwen unamek d rotor: aḥric yettezzin i yeṭṭfen uṭṭunen.Ɣer akk → gar tqebcinibenkanTaqbuctAḥric n berra n uḍebsi ur nettembiwil: iri n usɣar neɣ n tɣawsa yemxalaḍen i yeṭṭfen abrid n tkurt d tama yeknan, anda yettezzi uqerru.Ɣer akk →, u amyal d ayla n uḍebsi, mačči n ṭṭabla neɣ n ukrupi. Arut azemz d usrag; aḍebsi yesɛan amyal ass-a yezmer ad as-ttwabeddlen leḥyuḍ n texxamin azekka. Agim n tuzzyiwin d amḍan adday i wakken akayad ad d-yini kra; mraw n yigiman d anda yebda ad yenfeɛ.
2. Asiḍen d ukayad
Ḥesbet acḥal n tikkal i yeɣli yal taxxamtibenkanTaxxamtYiwet seg 37 n texxamin s wuṭṭunen ɣef uqerru yettezzin. Daɣen: slot, cup.Ɣer akk →. Ayen yettwaṛǧan d n/37 i yal yiwet. Ḥesbet azal n chi-square, Σ (ayen yettwalan − ayen yettwaṛǧan)² / ayen yettwaṛǧan, ɣef 37 n texxamin u serwset-it d ubeṭṭu n chi-square s 36 n tfesniwin n tlellitanaritTifesniwin n tlelliAmḍan n yizalen imanayen deg yiwen usiḍen adaddan. I wakayad χ² ɣef 37 n texxamin d 36, acku imiḍanen ilaq ad msawin d tmerna.Ɣer akk →. Amesleḍ n umyal n uḍebsi deg usmel-a yexeddem-it deg yiminig. Walit daɣen tigezminaḍebsiTagzemtAḥric n texxamin yemmeḍfaren ɣef uḍebsi, mačči d tagrumma ɣef tfelwit.Ɣer akk →: lɛib n tfizikt s umata tennal tixxamin yemlalen akk, u akayad n tegzemt yesɛa drus n tegnatin ad d-yefk alɣu n lɣelṭ ugar n 37 n yikayaden n yal taxxamt.
3. Aɛiwed
Bḍut isefka ɣef sin n yizgunen, neɣ jemɛet tagrumma tamaynut n yiwet n tiddi seg yiwen n uḍebsi. Amyal n tidet yettban deg snat n tegrummiwin; tegnit ur tettban ara. Chi-square adaddan s 5% deg yiwet n tegrumma yettwaṛǧa yiwet n tikkelt seg ɛecrin seg uḍebsi imsawi, u amurar i yettnadin deg waṭas n yiḍebsiyen ad yaf tigrummiwin am tigi yal tikkelt. Deffir uɛiwed kan i yesɛa azal usiḍen ma yella tixxamin yeḥman xelleṣent akken ilaq i uɣlab n 2,70%.
4. Aktazal n tiddi n umyal
Azal adaddan yeqqar-d belli aḍebsi ahat mačči d imsawi. Rrbeḥ yesra taxxamt ad teɣli s 1/36 neɣ ugar, imi rrehn ɣef yiwen wuṭṭunrrehnYiwen wuṭṭunYiwen wuṭṭun kan, ixelleṣ 35:1.Ɣer akk → yettxelleṣ 35 ɣef 1. Taxxamt yettwalan s 40 n tikkal deg 1 000 d 1/25, ayen ara yettak rrbeḥ meqqren ma d tidet, u ad yili daɣen d tadyant n 2,5 sigma ma yella uḍebsi imsawi; tagrumma tis snat n 1 000 yettwaṛǧa ad tt-id-tesken tikkelt nniḍen s 40 ± 6 ma yella umyal d tidet, s 27 ± 5 ma yella d ahuzzu n tegnit.
Syin akkin: tifin n umyal n uḍebsi n rulit deg lkazinu n tura
Deg umezruy: imuraren rehnen ɣef tegzemt yeḥman, rebḥen alamma tefaq lkazinu, syin ad ten-gedlen neɣ ad walin aḍebsi yettwakkes. Tawacult García-Pelayo texdem aya qrib n Madrid deg tazwara n yiseggasen n 1990, u mi ten-tegdel lkazinu, lmeḥkamat n Spanya sfesxen agdel-nni. Lkazinu tura ttbeddilent iqerra yettezzinibenkanAqerru yettezzin (rotor)Aḥric n uḍebsi yettezzin i yeṭṭfen tixxamin.Ɣer akk → gar tqebcin u ttaktazalent tixxamin s wahil; amyal meqqren akken ad yettban deg ugim n tuzzyiwin ur yettidir ara deffir tunnḍa n uḥraz. Tarrayt teṣḥa, maca tifin n umyal n uḍebsi n rulit deg lkazinu n tura tettas-d s ɛeṭṭel: tagnit, s tidet, truḥ.
Imuraren n rulit yettwassnenGonzalo García-Pelayo: anagraw n rulit
Taxxamt yeččuren akk tettili yal tikkelt teččur
Afran n texxamt yeččuren akk u asekyed-is iman-is d tafexxa, acku aḍebsi imsawi yesɛa yal tikkelt taxxamt yeččuren akk. Deffir 3 700 n tuzzyiwin, yal taxxamt tettṛaǧu 100 n tikkal, maca tin yeččuren akk s umata tesskan azal n 122, u deg yiwet n tegrumma seg ɛecrin tesskan 131 neɣ ugar. Tin yeḥdan akk s umata tesskan azal n 79. Ihi taxxamt s 125 deg 3 700 n tuzzyiwin mačči d tifin: serwset-tt d wayen i txeddem texxamt yeččuren akk n uḍebsi imsawi, mačči d 100.

Tuccḍiwin yettwassnen
Asdukkel n tuzzyiwin seg yiḍebsiyen yemgaraden neɣ seg yiqerra yemgaraden. Asekyed deffir tmuɣli n yisefka d ufran n usdukkel yettbanen d amcum akk. Aḥsab n wuṭṭun yeḥmanlexrafaUṭṭun yeḥmanUṭṭun i d-yeffɣen ugar n wayen yettwaṛǧan melmi kan. Ɣef uḍebsi imsawi ur d-yettbeggin acemma.Ɣer akk → deg 200 n tuzzyiwin d tazmilt. Attu belli akayad yeḥseb tuzzyiwin d timanayin, ihi tazmamt n ukrupi ad tessali daɣen chi-square war ma tella texxamt yettwafernen s tfizikt.
Isteqsiyen
1 000 akken ad yettwaselkem ukayad kan; kra n yigiman akken ad yettwaf umyal yesɛan azal; timerwin n yigiman akken ad yettwasentem.
Ala ma yessekna-d aḍebsi u yesskan-d aṭas n tuzzyiwin. Tuget n tfelwiyin sskanent 20 ɣer 500, ur yeqḍi ara.
Belli aḍebsi ahat ur d-yettak ara igmaḍ yemsawan. Mačči belli yella texxamt i yettxellisen akken ilaq, mačči belli tamudemt ad teqqim.
Urar s tusnakt
Ɛerḍet-tent s yiman-nwen qbel. Yal tifrat tettwaffer; ldit-tt mi ara tilim twejdem.
Ɣef uḍebsi yettwačččen, kraḍ n texxaminibenkanTaxxamtYiwet seg 37 n texxamin s wuṭṭunen ɣef uqerru yettezzin. Daɣen: slot, cup.Ɣer akk → tizeggaɣinrrehnAzeggaɣRrehn s lexlaṣ imsawi ɣef 18 n wuṭṭunen izeggaɣen. S tefransist: rouge.Ɣer akk → ur ɣmiqent ara akken iwata, u takurtibenkanTakurtTakurt tamecṭuḥt i yettwaḍeqqren deg ubrid mgal aqerru yettezzin. Tikurin n tura d ivorine neɣ d Teflon, 18–21 mm.Ɣer akk → i yellan ad teḥbes deg-sent tkemmel ɣer texxamin tiberkaninrrehnAberkanRrehn s lexlaṣ imsawi ɣef 18 n wuṭṭunen iberkanen. S tefransist: noir.Ɣer akk → yellan ɣer tama-nsent, ihi azeggaɣ yeffeɣ-d 15 n tikkal deg 37 u aberkan 21. Acḥal i tteklifen neɣ i d-ttawin tura rrhun ɣef uzeggaɣ d uberkan?
Sken-d tifrat
Tiririt Azeggaɣ yetteklif 18,9%; aberkan yettawi-d 13,5%.
Azeggaɣ yerbeḥ 15 n tikkal deg 37 u yexser 22: (15 − 22)/37 = −18,9%. Aberkan yerbeḥ 21 n tikkal u yexser 16: (21 − 16)/37 = +13,5%.
Amyal yeqqaṣ ɣef snat n tama. Aḍebsi i yettaken lmaziyya i umurar i t-yektalen yettawi sa n tikkal n ssuma tamagnut i umurar i yerhnen ɣef yini ur nelhi ara. Hunacek (2025) yesseqdec amedya i as-yecban.
Kraḍ n texxamin deg 37 d lɛib ameqqran aṭas. Amyal n tidet, s umata, d aḥric seg waya, u yesra igiman n tuzzyiwin akken ad yettwamyez seg zzher, akken i d-yesskan usebter-a.
Taḍsa i usgunfu

Tira, asiḍen, akayad, aɛiwed. Aɛiwed d win iweɛren.
Iɣbula
- Pearson, K. “On the criterion that a given system of deviations from the probable…”
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.
- Ethier, S. N. The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling.
- Wizard of Odds. “Hot Numbers in Roulette: Myths and Facts.”