Amezruy d yidles · Isaragen & idlisen · 8 tsd

Rulit deg tsekla

Amek i sseqdacen yimaruyen n wungalen rulit akken ad arun ɣef yedrimen, ɣef uṭṭan n uxemmem d zzher.

Tiririt tawezlant

Seg Amqemmer n Dostoevsky ar Klondike n Jack London d Casino Royale n Fleming, rulit deg tsekla tettmeslay ɣef umurar, mačči ɣef uḍebsi. Ayen yelhan akk deg-s yeglem-d tuccḍa, aṭṭan d unagraw seg daxel, s telqayt werǧin tt-id-wwḍen yiferrawen n tistratijiyin.

Lablée, La Roulette
1801
Dostoevsky, Amqemmer
1866
London, Shorty Dreams
1912
Fleming, Casino Royale
1953

Lablée, 1801

La Roulette, ou le Jour d ungal i deg yella, s zzher, aglam amezwaru ummid n wurar: tizeqqiwin n Palais-Royal, sin yilmawenaḍebsiIlemTaxxamt tazegzawt tasuft ur yeṭṭif ula d yiwen n rrehn s lexlaṣ imsawi, n ddzina neɣ n tgejdit; d aɣbalu n lmaziyya n lkazinu. Daɣen: yiwen yilem, 0.Ɣer akk →, tafelwitibenkanTafelwit n rrhunAẓeṭṭa n rrhun yettwarun ɣef ṭṭabla. Daɣen: ṭṭabla, tajellabt, aceṭṭiḍ.Ɣer akk →, tiɣri n yikrupiyenimdanenAkrupiBab n ṭṭabla n rulit, i yettsellifen urar.Ɣer akk →. D aɣbalu amezwaru n uẓar n rulit, qrib ulac win i t-yeɣran am wungal, d ayen ahat yuklalen.

Dostoevsky, 1866

Amqemmer yettwaɣra-d s yimi i tmarut deg 26 n wussan akken ad yeqqen ɣer lɛaqed, ad yexelleṣ ttrusa n lqmer i yesɛa deg Wiesbaden d Homburg. Amesmeslay-is, Alexei, d aselmad deg yiwen uxxam n Rrus deg «Roulettenburg» i yettrebḥen ayla meqqren ɣef ṭṭwabel, yexser-it, yexser iman-is, deg udlis meṛṛa. Aglam n ṭṭwabel, n yinagrawen i sseqdacen yimuraren, n liman belli azrar ilaq ad yekfu d wamek rrbeḥ yettban am tmussni d aglam yelhan akk n tuccḍa n umqemmer deg yal tutlayt, yettwarun qrib xemsin n yiseggasen uqbel 26 n yiberkanenrrehnAberkanRrehn s lexlaṣ imsawi ɣef 18 n wuṭṭunen iberkanen. S tefransist: noir.Ɣer akk →, d tasut uqbel tadamsa n tikli.

amahilaseggasayen i d-yewwi akken iwata
Lablée, La Roulette, ou le Jour1801urar s timmad-is; aglam amezwaru ummid
Pushkin, Tageldit n Pik1834anagraw d aṭṭan n uxemmem (faro, mačči rulit)
Thackeray, Vanity Fair1848tametti n lkazinu n temdint n waman iḥman; Becky ɣef ṭṭwabel
Dostoevsky, Amqemmer1866tuccḍa seg daxel; aṭṭan; lkazinu n temdint n waman iḥman
London, “Shorty Dreams” (Smoke Bellew)1912win kan i yerbḥen s tidet: aḍebsi yettwaɛewǧen, mačči d anagraw
Fleming, Casino Royale1953Bond yerhen ɣef snat n ddzinat; lkazinu am umezgun
Bass, The Eudaemonic Pie1985mačči d tasekla n usugen: tafizikt mgal aḍebsi
idlisen n tidet ɣef lkazinu s talɣa n MezrichIseggasen 2000anagraw i yeddan (yal tikkelt d urar n tkarḍiwin; werǧin d rulit)

Bad Homburg d lkazinu n yimdinen n waman iḥmanRoulettenburg n Dostoevsky

Thackeray d temdinin n waman iḥman

Vanity Fair tfukk s Becky Sharp ɣef ṭṭwabel n yiwet n temdint n waman iḥman n Lalman, yerna tasuret-nni d aglam yeqwan n wid yettqimen i d-yezzin i uḍebsi n rulit deg yiseggasen 1840: wid yexsren akk, wid yesɛan asirem, wid yeɛyan d wid n uxeddim. Thackeray yeẓra-t; Baden-Baden tella deg ubrid n yal aminig ingliz. Smoke n Turgenev (1867) teḍra deg tzeqqiwin-nni yakan.

Wid yexsren akk, wid yesɛan asirem, wid yeɛyan d wid n uxeddim i d-yezzin i ṭṭabla n rulit n temdint n waman iḥman.

Jack London, 1912

«Shorty Dreams», d tamacahut deg Smoke Bellew, d aḥric kan n tsekla n usugen i d-yewwin amurar n rulit yerbḥen akken iwata, imi amurar ur yesseqdac ara anagraw. Smoke Bellew, d argaz n San Francisco i yuɣalen d anadi n ddheb deg Klondike, yeqqim ɣer ṭṭabla n rulit deg tberna Elkhorn deg Dawson, yebda yettrebḥ, iḍ deffir iḍ, 3 500 n yidulaṛen yal tikkelt. Amcarek-is Shorty yenna-d ahat yettargu. Imqemmren n Dawson, i yessnen seg «imussnawen n tusnakt deg tesdawiyin» belli rulit s timmad-is d anagraw kan, ččuren tikarniyin ttɛerriḍen ad fehmen rrhun-is, ur d-ufin acemma, imi Smoke ibeddel urar-is s lebɣi, yiwet n tikkelt yexser ṛebɛin n rrhun n talast wa deffir wa akken ad yesxelweḍ tugna.

Mraw n yimawlan n wuraren n temdint jemɛen lbanka n 10 000 n yidulaṛen deg tzeqqa n deffir, ɛerḍen-t ad yurar mgal-as. Yerreẓ-itt deg yiwen usrag d uzgen. Zdat n usenqes n tlisa-nsen ɣer yiwen usantim neɣ amdal n ṭṭwabel, steqsan-t s acḥal ara yezzenz anagraw. Tlatin n yigiman n yidulaṛen, i yenna, kraḍ n yigiman i yal yiwen, s uɣebbar n ddheb, yerna ad yewɛed werǧin ad t-yurar tikkelt nniḍen deg Dawson. Xelṣen. Syin yesken-asen: ma tettwaḍeggeṛ tkurtibenkanTakurtTakurt tamecṭuḥt i yettwaḍeqqren deg ubrid mgal aqerru yettezzin. Tikurin n tura d ivorine neɣ d Teflon, 18–21 mm.Ɣer akk → mi ara yili 9 zdat n umeḥruz, 26 ad yerbeḥ; 11 zdat ad d-yawi ilem wis sintawsitSin yilmawenTaxxamt 00 n uḍebsi amarikani. Mi ara tili, lmaziyya n lkazinu tettali seg 2,70% ɣer 5,26%.Ɣer akk →; ilem wis sin zdat ad d-yawi 32. «Mačči yal tikkelt, maca s waṭas.» Big Burke yesseḥbes aḍebsi, yemmuqel-it, yemmuqel ɣer lkanun rrif n ṭṭabla, yeggal. Aḍebsi yettwaɛewweǧ s teḥmi. Werǧin yella d anagraw; yella d aḍebsi s umyaltanaritAḍebsi s umyalAḍebsi i deg ara xedmen yixeṣṣaṣen-is n lǧessa kra n texxamin ad d-ffɣent ugar n 1/37. D ayen yettwaxeṣṣren, ur yettwaf ara ala s yigiman n tuzzyiwin yettwarun.Ɣer akk → d urgaz i t-iwalan.

London yezri tagrest deg Klondike deg 1897–98, yessen tiberniwin. Tamacahut d tamsirt tummidt n wurar n lmaziyya azal n xemsin n yiseggasen uqbel Thorp: muqlet, arut, rhent ɣef tegzemtaḍebsiTagzemtAḥric n texxamin yemmeḍfaren ɣef uḍebsi, mačči d tagrumma ɣef tfelwit.Ɣer akk →, beddlet talɣa akken lkazinu ur tettwali ara ayen twalam, zzenzet uqbel ad beddlen adeg n ṭṭabla. Joseph Jagger yexdem-it s tidet deg Monte Carlo ɣer 1880; lqem n London yessaḍsay ugar, yerna tamsirt n yimqemmren ɣef wacuɣer inagrawen ur zmiren ara ad ddun d tidet am yal ayen yellan deg usmel-a.

Big Burke yesseḥbes aḍebsi, yemmuqel lkanun i t-yesɛewǧen s teḥmi-s.

Rulit n Monte CarloLexrafa: tastratijit n rulit i yettrebḥen yal tikkelt

Fleming, 1953

Casino Royale d baccarat s waṭas. Deg rulit, Bond yerhen ɣef snat n ddzinatrrehnDdzina1–12, 13–24 neɣ 25–36, ixelleṣ 2:1.Ɣer akk → timezwura s talast tafellayt n ṭṭabla, yeɣṭa snat n tulsa n tfelwit, deg tmeẓri-nni yerbeḥ sḍis n tuzzyiwin seg sa; Fleming yerra-t ad yini yal tuzzya ulac assaɣ-is d tin i tt-yezwaren. «Tastratijit James Bond» yettwazenzen deg Internet, tuzzra ɣef 19–36, sin yizirigenrrehnSin yizirigenSḍis n wuṭṭunen deg sin yijerriḍen yemyuḍanen, ixelleṣ 5:1. S tefransist: sixain.Ɣer akk → 13–18 d yilem, ulac-itt deg wungal, ulac-itt deg yiwen seg yidlisen n Fleming i nesneqd; anwa i s-yefkan isem n Bond d amezwaru ur yettwassen ara. Rrhun-a i sin ssexsaren 2,70% ɣef uḍebsi s yiwen yilem. Aḥric n tistratijiyin yesɛa leḥsab.

Urar n Bond deg wungal: talast tafellayt n ṭṭabla ɣef snat n ddzinat timezwura.

Tilisa n ṭṭabla n rulit

Idlisen n tidet

The Eudaemonic Pie n Thomas Bass (1985) yeḥka-d taqsiḍt n yiselkimen n yisebbaḍen, d adlis yelhan akk ɣef tfizikt n rulit i umeɣri amagnu. Richard Epstein d Stewart Ethier uran tusnakt tusdidt. Beating the Wheel n Russell Barnhart (1992) yejmeɛ amezruy n wurar s umyal. Ulac win i yuran adlis yettwaɣran ɣef wacuɣer inagrawen ur ddun ara, imi yezmer ad yeqqim deg yiwet n tasna, i yesɛa usmel-a.

Rulit ɣef tasna
1801

Lablée. Urar yettwaglem.

1834

Pushkin. Anagraw am lehbal (deg faro).

1848

Thackeray. Lɣaci n lkazinu n temdint n waman iḥman.

1866

Dostoevsky. Amqemmer n tidet.

1892

Tizlit: «The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo».

1912

London. Smoke yeɣleb aḍebsi yettwaɛewǧen deg Dawson, yezzenz «anagraw».

1953

Fleming. Bond yerhen ɣef snat n ddzinat.

1985–92

Bass; Barnhart. Idlisen n tidet ɣef uɣlab n uḍebsi.

2010

Ethier. Tusnakt, s wudem ummid.

The Eudaemons

Ayen yessen wungal

Belli anagraw d abrid akken ad yeḥulfu umurar yeṭṭef kullec. Belli rrbeḥ yettban am tmussni. Belli azrar ur nezmir ara ad ikemmel ikemmel. Belli amurar kan i yettrebḥen s tidet d win i d-yufan kra ur nelhi ara deg uḍebsi, yerna ilaq ad yezzenz s lɛejla. Belli ṭṭabla d amkan anda udem n tmacahut yesskan anwa-t mi ara yili ugmuḍ ur yelli deg ufus-is. Tusnakt teqqar ayen-nni yakan s wuṭṭunen; imaruyen n wungalen nnan-t d imezwura.

Isteqsiyen

Anwa ungal ilaq ad t-nɣer d amezwaru?

Amqemmer. D awezlan, yerna d asentel meṛṛa.

Amqemmer d tudert n umaru?

S waṭas. Lexsarat n Dostoevsky s timmad-is, tamarut-is n tira tazrit (i yezweǧ) d umnaḍ n temdint n waman iḥman llan akk.

D Fleming i d-yesnulfan tuzzra n Bond?

Ala. Deg Casino Royale, Bond yerhen ɣef snat n ddzinat. Tuzzra ɣef 19–36, 13–18 d yilem tettwafka-yas isem-is syin, sɣur yiwen nniḍen.

Tiḥila n Smoke Bellew tezmer ad tili?

Ih. Aḍebsi yettwaɛewǧen neɣ yeknan d ayen-nni s timmad-is i yesseqdec Jagger deg Monte Carlo, yerna aḥric n Tnarit yessegza-d amek ara t-id-tafem. Tlatin n yigiman n yidulaṛen d aḥric n usugen.

Taḍsa i usgunfu

Imaruyen n wungalen ssnen. Ula d nutni ur ten-yenfiɛ ara.

Imaruyen n wungalen ssnen. Ula d nutni ur ten-yenfiɛ ara.

Iɣbula

  1. Lablée, J. La Roulette, ou le Jour. Paris, 1801.
  2. London, J. Smoke Bellew. Century, 1912. «Shorty Dreams» tban-d i tikkelt tamezwarut deg Cosmopolitan, 1911.
  3. Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. Houghton Mifflin, 1985.
  4. Barnhart, R. T. Beating the Wheel. Lyle Stuart, 1992.
  5. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. University of Pennsylvania Press, 2005.
yettwasenqed 2026-09-28tamudemt: tawrupit, yiwen yilemtarrayt ↗iɣbula ↗